Laureat nagrody specjalnej
Ministra Pracy i Polityki Społecznej
za wybitne, nowatorskie rozwiązania
w zakresie pomocy społecznej - 2007 r.
Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie
w Białymstoku


ul. Malmeda 8, 15-440 Białystok
tel. 085 6783100 fax 085 6783103
E-mail: sekretariat@mopr.bialystok.pl,

INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW

I. AKTY PRAWNE
 
Zasady przyznawania pomocy dla cudzoziemców regulowane są przez niżej wymienione akty prawne:

  1. Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, z późn. zm.)
  2. Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990)
  3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2015r. w sprawie udzielania pomocy cudzoziemcom (Dz. U. z 2016 r. poz. 1837)

I. POMOC NA ZASADACH OGÓLNYCH

  1. Beneficjenci i zakres udzielanej pomocy

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
  1. Na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
  2. Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2014 r. poz. 1525), posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Cudzoziemcy, o których mowa wyżej posiadają  prawo do pieniężnych i niepieniężnych świadczeń z pomocy społecznej.


  1. Pomoc w związku z uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany

Cudzoziemcy, którzy uzyskają w Rzeczypospolitej Polskiej zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany posiadają prawo do pomocy w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego.
  1. Pomoc cudzoziemcom, w stosunku do których istnieje domniemanie, że są ofiarami handlu ludźmi
Cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , w stosunku do którego istnieje domniemanie, że jest ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu art. 115 § 22 Kodeksu karnego, lub na podstawie zezwolenia, na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • podjął współpracę z organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie o przestępstwo, o którym mowa w art. 189a § 1 Kodeksu karnego;
  • zerwał kontakty z osobami podejrzanymi o popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 189a § 1 Kodeksu karnego.
 Przysługuje prawo do świadczeń w formie interwencji kryzysowej, schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego.


II. POMOC INTEGRACYJNA

Cudzoziemiec, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną i jest członkiem rodziny cudzoziemca posiadającego status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, ma przwo skorzystać z pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji. Pomoc ta udzielana jest zgodnie z miejscem zamieszkania cudzoziemca w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie a cudzoziemcem, określającego wysokość, zakres i formy pomocy, w zależności od indywidualnej sytuacji życiowej cudzoziemca i jego rodziny.

  1. Wniosek o przyznanie pomocy w ramach indywidualnego programu integracji powinien zawierać:
  1. pisemną deklarację cudzoziemca o zamiarze zamieszkania na terenie określonego województwa;
  2. pisemne oświadczenie, że z podobnym wnioskiem cudzoziemiec nie zwrócił się na terenie innego województwa;
  3. pisemne oświadczenie o gotowości przystąpienia do uzgodnionego programu integracji.
    W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, do wniosku należy dołączyć kopie:
    • decyzji o nadaniu statusu uchodźcy;
    • dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej;
    • karty pobytu wydanej w związku z nadaniem statusu uchodźcy.
 
W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej ochronę uzupełniającą, do wniosku należy dołączyć kopie:
  1. decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej;
  2. karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem ochrony uzupełniającej.
W przypadku cudzoziemca, który przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną, do wniosku należy dołączyć kopie:
  1. decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy udzielonym w związku z przebywaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną;
  1. karty pobytu wydanej w związku z przebywaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną.
 
Cudzoziemiec dołącza do wniosku także inne dokumenty będące w jego posiadaniu, które mogą pomóc w opracowaniu programu integracji.


  1. Zakres pomocy i zobowiązań w związku z zawartym  indywidualnym program integracji

Indywidualny program integracji uzgadniany jest z cudzoziemcem, a następnie akceptowany przez Wojewodę. Program zawiera wysokość, zakres i formy pomocy w zależności od indywidualnej sytuacji cudzoziemca i jego rodziny oraz zobowiązuje cudzoziemca w szczególności do:
  1. Zameldowania się w miejscu zamieszkania,
  2. Zarejestrowania się w urzędzie pracy w określonym terminie oraz aktywnego poszukiwania pracy,
  3. Uczestnictwa w kursach języka polskiego, w przypadku gdy zachodzi taka potrzeba,
  4. Współdziałania oraz kontaktowania się z realizatorem programu w określonych terminach (nie rzadziej niż 2 razy w miesiącu),
  5. Podejmowania uzgodnionych działań wynikających z indywidualnej sytuacji życiowej,
  6. Przestrzegania zobowiązań przyjętych w programie.


  1. Zmiana miejsca zamieszkania
Cudzoziemiec zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewodę, dlatego nieuzgodniona zmiana wskazanego miejsca zamieszkania w okresie trwania indywidualnego programu integracji oznacza rezygnację z realizacji programu. Ustawodawca jednak przewidział sytuacje uzasadniające zmianę miejsca zamieszkania na teren innego powiatu, a są to:
  1. 1. Podjęcie pracy z możliwością zamieszkania.
  2. Uzyskanie mieszkania.
  3. Łączenie rodzin w sytuacji kiedy rodzina mogłaby wspólnie zamieszkać.
  4. Konieczność specjalistycznego leczenia, wymagająca zmiany miejsca zamieszkania (dotyczy to cudzoziemca oraz członków rodziny).


  1. Wstrzymanie pomocy   
Pomoc dla cudzoziemca może zostać wstrzymana w następujących sytuacjach:
  1. Niewykonywania uzgodnień indywidualnego programu integracji, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności na kursach nauki języka polskiego.
  2. Wykorzystania pomocy niezgodnie z celem przyznania.
  3. Udzielenia nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji.
  4. Pobytu w zakładzie opieki zdrowotnej powyżej 30 dni.
  5. Wszczęcia postępowania karnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
 

  1. Odmowa pomocy
Pomocy dla cudzoziemca odmawia się w określonych sytuacjach:
  1.  Gdy po wstrzymaniu pomocy cudzoziemiec ponownie nie wykonuje uzgodnień indywidualnego programu integracji, wykorzystuje pomoc niezgodnie z celem oraz  udziela nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji.
  2. Kiedy cudzoziemiec zostaje skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.
  3. Pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.


III. JEDNOSTKA DZIAŁAJĄCA W ZAKRESIE SPRAW CUDZOZIEMCÓW

Zespół Pracowników Socjalnych Nr 11
ul. Biała 13/33, 15-434 Białystok (tel./fax 085/65-37-356)